De inwoners van Noordenveld en Westerkwartier betalen volgend jaar fors meer waterschapsbelasting aan Noorderzijlvest. Terwijl het waterschap voor meerpersoons huishoudingen nu al het duurste van Nederland is, komt daar in 2027 nog eens minstens 9,9% bij. Een noodzakelijke verhoging zegt bestuurslid Bert Wiersema, die zich geconfronteerd ziet met een heleboel kostenverslindende uitdagingen. “Dat is maar deels waar”, stelt Bernd de Nijs van oppositiepartij Betaalbaar Water. “Wij vragen bijvoorbeeld al jaren om meer samenwerking met een ander waterschap als Hunze en Aa’s om de kosten te drukken, maar Noorderzijlvest wil daar niet aan.”
Forse stijging waterschapslasten Noorderzijlvest voor iedereen
In een persbericht deze week geeft Noorderzijlvest aan, dat een gemiddeld huishouden met een koopwoning (WOZ-waarde € 480.000) volgend jaar 9,9% meer betaalt aan waterschapsbelasting. Maar in hun jaarplan voor 2027 staat dat de lastenverzwaring voor MKB-bedrijven met minimaal 10 medewerkers nóg hoger is, namelijk 11,9%. Boerenbedrijven betalen 13,1% meer in 2027, alleenstaanden met een huurhuis 13,9% meer en meerpersoons huishoudingen met een huurhuis zelfs 15,3% meer. Ter vergelijking: Bij buurwaterschap Hunze en Aa’s (met als verzorgingsgebied oostelijk Groningen en oostelijk Drenthe) worden de tarieven volgend jaar voor een MKB-bedrijf met 10 personeelsleden met 3,6% verhoogd, een boerenbedrijf met 5,9% en een gezin met een huurhuis hoeft volgend jaar zelfs maar 1,4% extra belasting te betalen ten opzichte van dit jaar. Nu dient wel gezegd te worden dat dat Hunze en Aa’s minder zeedijken heeft te onderhouden dan Noorderzijlvest, maar is het verschil in lastenstijging tussen de naburige waterschappen wel opmerkelijk groot.
Veel uitdagingen voor Noorderzijlvest
Bestuurslid Bert Wiersema verdedigt de enorme lastenstijgingen van Noorderzijlvest, door aan te geven dat het waterschap een boel kostenverslindende uitdagingen heeft. De waterschapsbestuurder noemt onder meer het veranderende klimaat, dat het waterschap noopt om de dijken te verhogen en een wateropslag in de Onlanden aan te leggen. Daarnaast worden de Europese regels voor waterzuivering steeds strenger, zijn er oplopende personeelskosten, een stevige inflatie, is er het beheer van muskusratten, bevers en rode rivierkreeften in het gebied, alsook de waterzuiveringen uit de jaren ’70 die gemoderniseerd moeten worden. “Die van Gaarkeuken hebben we recent gemoderniseerd, maar die moet wel afbetaald worden de komende jaren”, zegt Wiersema.
‘Kritische entiteit’
Een andere uitdaging is dat het waterschap door het Rijk is aangewezen als een ‘kritische entiteit’, oftewel een extra belangrijk onderdeel van onze samenleving. Dit houdt in dat waterschappen, net als gemeenten overigens, zich weerbaar moeten maken voor het geval ze worden gesaboteerd of gehackt. Wiersema: “Wij werken met zuiveringen en gemalen en sluizen. Als samenleving heb je een groot probleem als een sluis of een waterzuivering het meerdere dagen niet meer doet; dan kunnen de grootste rampen gebeuren!”
Relatief hoge waterschapslasten voor inwoners platteland
Daarbij komt dat het rijk steeds minder geld beschikbaar heeft voor organen als de gemeente en ook het waterschap. Wat dat betreft geeft Wiersema aan, dat de 10% verhoging niet meer dan reëel en noodzakelijk is. Sterker nog, moeten we volgens de bestuurder er rekening mee houden dat de lasten nog wel verder zullen toenemen de komende jaren. “Er zit geen grammetje luxe in die verhoging; we zullen de komende jaren echt hard moeten werken om de belastingverhoging zo laag mogelijk onder de 10% te houden. En de pech voor ons gebied is dat er relatief weinig inwoners zijn. Dus dezelfde uitgaven die wij moeten doen als in de stedelijke gebieden, moeten door minder schouders gedragen worden. Daarom zijn ze voor ons hoger dan elders in Nederland.”
Wel degelijk manieren om kosten te drukken volgens Betaalbaar Water
Fractievoorzitter Bernd de Nijs van oppositiepartij Betaalbaar Water is het maar ten dele eens met het verhaal van Wiersema. “Het klopt, dat het waterschap rekening moet houden met het veranderende klimaat en dat het daarin moet investeren. Maar we zouden de kosten kunnen drukken door meer samen te werken met Hunze en Aa’s, dat het hoofdkantoor in Veendam heeft op slechts 30 kilometer van het hoofdkantoor van Noorderzijlvest in de stad Groningen. Als Noorderzijlvest met hen zou samenwerken op het gebied van bijvoorbeeld personeelszaken of ICT, dan zou dat de kosten omlaag kunnen brengen. Maar daar willen ze niet aan. Sterker nog, die mogelijkheid willen ze niet eens onderzoeken!”
‘Noorderzijlvest doet meer taken dan strikt noodzakelijk’
Daarnaast is De Nijs kritisch op het doen en laten van het waterschap. “Elk waterschap moet wettelijk bepaalde taken uitvoeren. Maar Noorderzijlvest doet meer taken dan alleen de wettelijk bepaalde. Zo voeren zij onderhoud uit aan een begraafplaats waar een oud-dijkgraaf begraven ligt. Bovendien houdt Noorderzijlvest zich bezig met het restaureren van oude monumentale sluizen, die niet meer in gebruik zijn. Wij vinden dat Noorderzijlvest zich daar niet mee moeit bemoeien; dat zijn taken die beter passen bij instanties als Het Groninger Landschap.”
‘Waterschap mag geen geld oppotten’
De Nijs is ook kritisch op het financiële doen en laten van het waterschap. “Elk waterschap moet een verplichte reserve hebben. Maar Noorderzijlvest heeft veel meer in kas dan die verplichte reserve. Dat geld zou niet opgepot mogen worden, maar moet worden teruggegeven aan de burgers. Dat teruggeven aan de burgers gebeurt nu slechts ten dele, voor een derde van dat overschot aan geld. Wij vinden echter dat ál het geld dat over is moet worden teruggegeven aan de burgers. En dat laten we het bestuur in de eerstvolgende vergadering aanstaande woensdag ook weten in een motie.”
‘Noorderzijlvest moet beter op de kleintjes letten’
Als laatste vindt De Nijs dat het waterschap zich niet altijd even zuinig opstelt. “Er zijn dit jaar drie grote projecten opgeleverd: De ophoging van de zeedijk bij Lauwersoog, de waterwerken en het nieuwe gemaal bij Zoutkamp en de renovatie van de waterzuiveringsinstallatie bij Gaarkeuken. Voor elk van die opleveringen is een feestje gegeven, maar is er ook nóg eens een feest gegeven voor de oplevering van alle drie projecten tezamen. Dat kostte 150.000 euro en als je het bestuur vervolgens vraagt waarom die kosten voor dat extra feestje ook nog eens gemaakt moesten worden, krijg je als antwoord dat zo’n € 150.000 euro in het niet valt bij de kosten van 100-en miljoenen euro’s voor die projecten. Als je als waterschap écht de belastingen zo laag mogelijk wilt houden voor je burgers, dan moet je ook op dat soort ‘kleintjes’ letten.”
Wiersema verdedigt de kosten van het ‘extra’ feestje van € 150.000,- door te stellen dat deze in hun ogen noodzakelijk waren “om het publiek bewust te maken van het belang van ons werk en de samenhang daarin. Dat heeft ook goed gewerkt.”
Waterschapsverkiezingen maart volgend jaar
Als het water je als inwoner van Noordenveld of Westerkwartier qua waterschapslasten inmiddels tot aan de lippen staat, dan kun je daar wat aan doen. Naast de verkiezingen voor Provinciale Staten zijn op 17 maart volgend jaar namelijk ook de verkiezingen voor een nieuw waterschapsbestuur.




