De tweede zaterdag van september staat al jaren in het teken van Open Monumentendag. Ook in het Westerkwartier stellen verschillende monumenten, musea en andere bijzondere panden hun deuren open voor het publiek. Stichting Open Monumentendag Westerkwartier zorgt sinds de herindeling van de gemeente voor het programma. Arnold Bloem is vanaf dat moment al voorzitter. Hoewel hij dat al jaren met veel plezier doet, heeft hij toch besloten hij na deze editie zal stoppen.
Voor de herindeling werd de Open Monumentendag nog door verschillende partijen georganiseerd. Zo zorgden de gemeenten in Leek en Marum daar voor een programma en pakte een speciale stichting in Zuidhorn, onder leiding van Jan Oomkes, daar de organisatie op. “Op dat moment had ik mij zeven jaar ingezet als voorzitter voor Stichting Kwartiermakers Westerkwartier”, blikt Bloem terug. “Stichting Open Monumentendag Zuidhorn besloot te stoppen, dus was dat voor mij een logische stap. Samen met Ruud De Jong besloten we de stichting voort te zetten voor het hele Westerkwartier.”
Ruim 300 pareltjes
Er is dan ook veel te zien in de gemeente. Zo zijn er in totaal 323 rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten en acht beschermde dorpsgezichten, waaronder Enumatil, Ezinge, Zuidhorn-De Gast en Garnwerd. Daarnaast kent het een Nationaal Landschap, namelijk het Middag-Humsterland, dat twintig jaar geleden die status kreeg. Naast dat de landschappelijke kwaliteiten het gebied bijzonder maken, is het dicht bezaaid met monumenten. Er liggen namelijk ruim honderd in het gebied. Garnwerd is daarbij de ’topper’, want er staan maar liefst zesentwintig officiële monumenten in en om het dorpje. “Het zal dit jaar de eerste keer zijn dat de huisjes aan de Burgemeester Brouwersstraat in Garnwerd worden opengesteld”, vertelt Bloem.
Ook is er speciale aandacht voor de karakteristieke panden in Zuidhorn. Zo is er een wandeling gerealiseerd die onder andere langs de rijksmonumenten aan De Gast, Hoofdstraat en Nieuwstraat gaat. “Er zijn zoveel pareltjes te vinden in het Westerkwartier. We willen mensen daarmee kennis laten maken”, legt Bloem uit. “Ook willen we mensen bewust laten worden dat ze soms zelf in een pareltje wonen. Daarom is het interessant om je eigen huis open te stellen tijdens de Open Monumentendag. Er komen soms bezoekers langs die meer over een pand weten dan de eigenaar zelf.”
Verdiepen in eigen gemeente
Het is altijd belangrijk om je te blijven verdiepen in de geschiedenis van een gebied. Juist in een fusiegemeente, vindt de voorzitter. “Mensen weten vaak een beetje over hun eigen, voormalige, gemeente, maar buiten die grens houdt het op. Ik ben zelf in Aduard opgegroeid. Toen kwam ik ook niet vaak in Marum. Een museum als Nienoord is inmiddels door de hele gemeente bekend, maar geldt dat ook voor het Kloostermuseum? Juist voor de jeugd is het goed als zij zich verdiepen in de historie. Het is belangrijk om te weten waar je vandaan komt.”
Hoewel dit voor Bloem zijn laatste editie als voorzitter is, blijft de Open Monumentendag voor hem speciaal: “Het is voor mij een mooi moment om af te sluiten, maar de interesse zal niet weggaan”, zegt hij: “De tweede zaterdag van september blijf ik blokken in de agenda.”
Open Monumentendag Westerkwartier
Het eerste startschot voor aankomende Open Monumentendag is al gegeven: op woensdag 27 augustus werd de dag namelijk symbolisch geopend door wethouder Bé Schollema en Paul Ros in Herberg de Gouden Leeuw in Noordhorn. Binnenkort, op vrijdag 5 september, zal er een thema-avond plaatsvinden over “Architectuur in het Westerkwartier”. Open Monumentendag vindt in het weekend van 13 en 14 september plaats. Voor meer informatie: openmonumentendagwesterkwartier.nl.
