Gedeputeerde Yvonne Turenhout van de provincie Drenthe en wethouder Jos Darwinkel van de gemeente Noordenveld hebben vrijdagmiddag een educatieve grafheuvel geopend op natuurplaats Noordsche Veld bij Norg. Deze educatieve grafheuvel is een kopie van een de negen grafheuvels, of ‘barchies’ op zijn Drents, die zich zuidelijker op het natuurterrein bevinden. Deze grafheuvels zijn een soort van opvolgers van hunebedden en werden gebruikt voor het begraven van kleine groepen mensen. Dit waren waarschijnlijk belangrijke gezinnen of families uit de leefgemeenschappen bij Norg rond de midden-Bronstijd (+/- 1600 voor Christus).
Negen ´barchies´
Turenhout en Darwinkel hebben de educatieve grafheuvel geopend, door de allee of toegangsweg ernaartoe vrij te maken van een wegversperring. Ondanks dat Darwinkel wel een bekende naam is in de streek van Norg en Zeijen, komt de naam volgens de wethouder oorspronkelijk uit Duitsland. Op familiebezoek bij zijn verre voorouders was Jos Darwinkel vrijdagmiddag dus niet. “Maar ik kwam vroeger als kind van de basisschool al wel bij de negen ‘barchies’ en vond het toen al heel spannend. En ben blij dat ik hier vanmiddag terug mag keren in professionele zin.”
Grafheuvel waarschijnlijk voor belangrijke mensen
De educatieve grafheuvel is een kopie van een originele, zuidelijker op het Noordsche Veld. De grafheuvel is de rustplaats van wat waarschijnlijk een familie-oudste is geweest, waar later ook nog andere familieleden bij zijn geplaatst. “Maar dat weten we niet zeker, omdat we nooit dna bij de graven hebben gevonden”, vertelt archeoloog Stijn Arnoldussen, die als docent Late prehistorie verbonden is aan de RUG in Groningen. “We vermoeden dat het belangrijke mensen zijn geweest, want slechts 10 tot 25% van de bevolking kreeg toen zo’n heuvel. Het maken van zo’n heuvel gebeurde slechts eens in de 36 jaar en maakte je dus over het algemeen maar een keer mee in je leven.”
Grafheuvels kwamen later dan hunebedden
Arnoldussen vervolgt zijn verhaal door aan te geven, dat deze grafheuvels pas later in de tijd kwamen dan de hunebedden. “Hunebedden waren vaak begraafplaatsen voor een grotere dorpsgemeenschap. En waarschijnlijk zijn deze grafheuvels wel afgekeken van hunebedden, maar in de Bronstijd na de hunebedden waren de gemeenschappen vaak kleiner. Deze grafheuvel heeft waarschijnlijk langs een weg gelegen. En was bedoeld voor een kleinere groep als een gezin of familie, uit een van de leefgemeenschappen bij Norg rond de midden-Bronstijd (+/- 1600 voor Christus).”
Grafheuvel soort van monument
“Zo’n grafheuvel begon als dodenhuisje”, vervolgt Arnoldussen, “oftewel een vierkante structuur als baar, als ondergrond voor de overledene, waar later de stenen over zijn gelegd. Een soort van wake, die weken later werd toegedekt met uitgestoken grasplaggen. Dat bedekken van de heuvel met plaggen was echt een groepsproces en werd gedaan door de gemeenschap van toen. Als een soort van monument van en voor de de groep. De heuvel begon vaak met één graf, waar later anderen omheen werden begraven. Daarom worden ze ook wel familiegrafheuvels genoemd.”
De educatieve grafheuvel is vrij toegankelijk te bezoeken op natuurplaats Noordsche Veld, aan de doorgaande weg tussen Norg en Donderen.
