De gemeente Noordenveld wijst een handhavingsverzoek af van de vereniging Meten=Weten, dat opkomt voor een schone leefomgeving. In het verzoek vroeg de organisatie om een voorlopig verbod op het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen bij de teelt van lelies en andere gewassen op 18 percelen op dit moment, even buiten Nieuw-Roden. Volgens wethouder Robert Meijer van Noordenveld worden de pesticiden echter gebruikt volgens de regels en kan de gemeente een verbod erop niet afdwingen. Meten=Weten neemt daar geen genoegen mee en gaat in beroep.
Standpunt Meten=Weten
Meten=Weten had de gemeente via het handhavingsverzoek gevraagd om een voorlopig verbod op het gebruik van pesticiden op de 18 percelen. Dit, omdat de gemeente volgens hen niet voldoende oog zou hebben voor de verwaaiing of verstuiving van de gebruikte middelen van de percelen richting de bebouwde kom van Nieuw-Roden en Roden. “Daarnaast zijn de gebruikte middelen volgens ons niet goed genoeg onderzocht op risico’s voor de gezondheid”, zegt Leo van Kampenhout van Meten=Weten. ”Zo zijn ze niet goed genoeg onderzocht op neurotoxicologische gevolgen. En is het in onze ogen dus niet uit te sluiten, dat deze middelen kunnen leiden tot ziekten als parkinson.”
Ook vindt Meten=Weten, dat de gebruikte pesticiden niet goed genoeg zijn onderzocht op hun gecombineerde werking in de zogenaamde ‘cocktailmix’. “De gebruikte pesticiden zijn wel afzonderlijk onderzocht en goedgekeurd door het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb). Maar dat is volgens ons niet gebeurd bij gebruik in een cocktailmix, waarbij afzonderlijk goedgekeurde middelen bij gebruik in combinatie alsnog schadelijk kunnen zijn”, stelt Van Kampenhout.
Ter verduidelijking, verwijst de woordvoerder van Meten=Weten naar het gebruik van medicijnen bij mensen. “Bij de verstrekking van medicatie, is het de taak van een apotheker om te vragen naar het gebruik van eventuele andere medicijnen bij een patiënt. Dit, om te voorkomen dat er ongewenste neveneffecten ontstaan door een gecombineerd gebruik. Dit soort ongewenste neveneffecten bij een gecombineerd gebruik van pesticiden zijn echter niet onderzocht door het Ctgb.”
Totdat de mogelijke risico’s van de gebruikte pesticiden alsnog goed onderzocht zijn, pleit Meten=Weten in zijn handhavingsverzoek daarom voor een voorlopig verbod op het gebruik ervan. Van Kampenhout: “Temeer daar in de nabijheid van de 18 percelen kwetsbare locaties zijn als sportvelden, een basisschool en een kinderopvang. Totdat volledig duidelijk is wat de gezondheidsrisico’s van pesticiden zijn, vragen wij om een voorlopig verbod op basis van artikel 2.11 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). Dit artikel verplicht iedereen die een milieubelastende activiteit of lozing verricht om nadelige gevolgen voor de fysieke leefomgeving te voorkomen, te beperken of de activiteit te staken. In onze ogen heeft de gemeente Noordenveld de specifieke zorgplicht om gevolg te geven aan dit wetsartikel. En derhalve telers te verbieden gebruik te maken van pesticiden.“
Standpunt gemeente Noordenveld
Noordenveld ziet echter niets in het opleggen van een verbod op het gebruik van pesticiden en wijst het handhavingsverzoek dan ook af. Volgens de gemeente is zij blijkens recente regelgeving alleen verplicht handhavend op te treden, als er ‘evidente’ overtredingen zijn van regels door een teler. En dat daarvan alleen sprake is in situaties waarin het handelen of nalaten van een teler ‘onmiskenbaar’ in strijd is met de zorgplicht.
En dat is domweg niet het geval, stelt wethouder Robert Meijer in een toelichting. “De boeren zijn verplicht om bij te houden welke middelen gebruikt worden. Bovendien mag er niet gespoten worden bij harde wind en zitten er afdekkappen op de spuiten, waardoor er gericht gespoten wordt. Volgens onze toezichthouders worden er geen overtredingen gepleegd. Alles gaat volgens de regels.”
In het verweer van Noordenveld tegen Meten=Weten, stelt de gemeente dat in hun handhavingsverzoek regelmatig termen gebezigd worden als ‘mogelijke’ of ‘vermoedelijke’ schadelijkheid van pesticiden. Termen, die dus geen zekerheid bieden. Op basis van alle voorhanden zijnde onderzoeken en informatie is het (op dit moment) niet evident dat het gebruik van toegelaten gewasbeschermingsmiddelen dermate gevaarlijk is dat het gebruik van deze middelen achterwege had moeten blijven, stelt de gemeente. Ook is er volgens Noordenveld meer onderzoek nodig naar eventuele schadelijkheid en de mate van schadelijkheid van de middelen.
Maar om in afwachting van aanvullend onderzoek een voorlopig verbod op te leggen zoals Meten=Weten wil, is volgens de gemeente geen optie. Meijer: “Wij volgen de landelijke en provinciale richtlijnen voor het toezicht op het gebruik van pesticiden. Op basis daarvan, kunnen wij geen verbod instellen. Als we dat wél doen, dan zouden boeren zich daartegen verweren. En zou bij een gang van hen naar de rechter, deze ons verbod en onze argumenten waarschijnlijk van tafel vegen.”
Meten=Weten gaat in beroep
Ondanks dat de gemeente dus niet overgaat tot handhaving, verwacht Meijer dat een rechter zich uiteindelijk wel zal moeten uitspreken over de vraag of de gemeente dat toch wél moet doen op basis van haar zorgplicht. Voordat dat zover is, heeft Meten=Weten in elk geval al wel laten weten beroep aan te tekenen tegen de afwijzing van haar handhavingsverzoek. Dit beroep zal naar verwachting later dit jaar in behandeling worden genomen door een gemeentelijke bezwaarcommissie. Komen beide partijen er dan opnieuw niet uit, volgt daarna dus mogelijk een gang naar de rechter.
