Het is 81 jaar geleden dat op 8 april 1945 tien verzetsstrijders bij Bonhagen in Norg zijn gefusilleerd. In nagedachtenis van deze gebeurtenis wordt ieder jaar een herdenking georganiseerd bij het verzetsmonument. Vanochtend om 11:30 uur stonden de leerlingen en docenten van OBS De Hekakker samen met tientallen nabestaanden, inwoners van Norg, een delegatie van de Duitse partnergemeente Sögel en wethouder Kirsten Ipema stil bij het monument.
Terwijl er steeds meer bezoekers aan de rand van het zandpad bij Bonhagen verschijnen, staan groep 7 en 8 van De Hekakker uit Norg klaar met hun zelfgemaakte bloemstuk. Ieder jaar geeft de oudste groep het bloemstuk door om zo symbolisch ook de zorg over het monument door te geven, vertelt docent Dennis van der Put.
De basisschool heeft namelijk het monument geadopteerd en verzorgd daarom ook jaarlijks de herdenking. “Eerder kwamen we altijd op 4 mei samen, maar omdat een groot aantal leerlingen dan niet aanwezig kon zijn door de meivakantie, organiseren we dit nu op 8 april”, vertelt hij. “Zo kunnen onze leerlingen ook stilstaan bij wat er hier gebeurd is.
Niet alleen hebben de leerlingen twee bloemstukken gemaakt om bij het monument neer te leggen, een aantal van hen droeg ook een zelfgeschreven gedicht voor over de oorlog. Daarnaast noemden zij de tien namen van de omgekomen verzetsstrijders en vertelden zij meer over hun levens.
De tekst gaat verder onder de afbeelding:
“Trots op de daden van mijn opa”
Een van de nabestaanden is Trudy Pilkes. Zij deelde herinneringen aan haar opa, Willem Jelle Berg, die op 1 april 1945 werd gevangengenomen door de Duitse bezetter. Ook hij is op 8 april op 46-jarige leeftijd gefusilleerd. “Ik ben trots op de daden van mijn opa”, sprak ze. “Daarom staan we jaarlijks stil bij het monument om de verhalen te vertellen, zodat we hen nooit vergeten.”
Hoewel haar moeder liever niet over de oorlog sprak, “daar hebben we het maar niet over”, zijn er toch een aantal verhalen die Pilkes nu kon delen. Bijvoorbeeld hoe haar moeder als tienjarig meisje met ‘krantjes’ op pad werd gestuurd op de fiets. Of hoe haar opa vroeger telefoon kreeg van de buurman over een ‘losgebroken koe’, die in de richting van zijn boerderij kwam. Zo wist Willem Jelle Berg dan dat er een onderduiker op weg was naar zijn boerderij. “Een verhaal over een losgeslagen koe, daar zochten de Duitsers niets achter.”
Vrijheid en vrede doorgeven
Sinds het monument in 1985 is geplaatst, komt ze ieder jaar naar de herdenking. “Het is een indrukwekkend eerbetoon”, zegt ze, terwijl ze achter zich kijkt naar de neergelegde bloemen en kransen. “En het is een must in deze tijd. Als neven en nichten komen wij hier altijd samen en dat hopen we ook door te geven aan onze kinderen.”
Dat doorgeven van het belang van vrede en vrijheid is essentieel, vindt ze. “Ik vind het fantastisch dat al die kinderen hier ieder jaar komen. Het is belangrijk dat zij op school daarover leren. Juist in deze tijd. Ik hoop dat we allemaal op 5 mei onze vrijheid weer mogen vieren.”
Namen in leven houden
Naast Trudy Pilkes en de leerlingen spraken ook wethouder Kirsten Ipema en burgemeester Johannes Völker, van de Duitse partnergemeente Sögel, over de verschrikkelijke gebeurtenis en het belang van samen herdenken. “De cirkel in het monument staat symbool voor de levens die onderbroken zijn”, sprak Ipema. Door samen te blijven herdenken en terugkeren op 8 april, houden we hun namen in leven.
