RUG roept sprekers Nedersaksisch op hun stem te doneren voor spraaktechnologie

De Rijksuniversiteit Groningen start per 31 maart met een nieuw initiatief om het Nedersaksisch digitaal beter op de kaart te zetten. Via het platform praoten.nl / proaten.nl kunnen sprekers van streekvarianten zoals Gronings, Drents, Noordenvelds, Westerkwartiers en Stellingwerfs hun stem laten opnemen voor onderzoek naar spraaktechnologie.

Varianten van Nedersaksich

Het project, onder leiding van hoogleraar Martijn Wieling van de RUG, richt zich op het verzamelen van gesproken zinnen in de verschillende Nedersaksische varianten. Deelnemers kunnen eenvoudig vanuit huis meedoen via computer, tablet of telefoon door korte zinnen voor te lezen. Wieling: “Natuurlijk hopen wij op veel deelname, en daar werken ook streektaalorganisaties aan mee. In de toekomst zullen wij hier regelmatig weer aandacht voor willen vragen.”

Doel

Met de opnames wil de universiteit technologie ontwikkelen die gesproken Nedersaksisch beter herkent en verwerkt. Denk aan automatische ondertiteling of vertaling naar het Nederlands. Wieling: “Wij werken reeds samen met de regionale omroepen om uiteindelijk live ondertiteling te kunnen toepassen op tv, waarbij mensen het liefst kunnen kiezen tussen de streektaal of Nederlands. Dat is ook nog eens heel leerzaam. En er is een enorm tv-archief waar alsnog ondertiteling toegepast zou kunnen worden. Maar dat gaat uiteraard veel tijd kosten.”

Gebruiksvriendelijk

Ook toepassingen in bijvoorbeeld de zorg worden genoemd, waar taalverschillen soms tot misverstanden kunnen leiden. En zeker ook in het onderwijs. Wieling “Bedenk hoe goed dit kan zijn voor de ondersteuning van het onderwijs: voor de docenten en de leerlingen.” De toepassingen dienen dan wel zo ‘vriendelijk’ mogelijk zijn: heel gemakkelijk te gebruiken.

Verbetering

Volgens de initiatiefnemers is er op dit moment nog weinig digitaal spraakmateriaal beschikbaar van het Nedersaksisch. Dat belemmert de ontwikkeling van moderne taaltoepassingen. Door op grote schaal stemmen te verzamelen, moet daar verandering in komen en zou de streektaal beter kunnen meekomen in de beoogde digitale ontwikkelingen.

In de toekomst een app?

Voor een app, die mogelijk enigszins werkt als Google Translate (maar dan onafhankelijk) is het nog te vroeg. Wieling geeft aan: “Het zou zeker mooi zijn als er in de toekomst een app komt, waarmee mensen de streektaal live kunnen vertalen. Zover is het voorlopig nog niet. De eerste fase is het technologische systeem om de gesproken tekst te verzamelen en uit te rollen. Daarbij dienen zo weinig mogelijk vertaalfouten te worden gemaakt. Het is enigszins acceptabel als één op de tien woorden zou verkeerd zijn, zoals nu met de Friese vertaling. Drie op de tien woorden zou echter teveel zijn. Dus daar moeten wij eerst naartoe werken.”