Het Speelgoedmuseum Roden staat aan de vooravond van een grote vernieuwing. Al meer dan vijftig jaar is het museum een begrip in Noord-Nederland, met de grootste speelgoedcollectie van Nederland. De komende jaren krijgt het museum niet alleen een nieuwe uitstraling, maar ook een sterkere maatschappelijke rol. Thema’s als het belang van spelen en gendergelijkheid komen nadrukkelijk terug in de vernieuwde inrichting.
Volgend jaar sluit het museum een jaar lang de deuren voor een grote verbouwing. De voorkant van het monumentale gebouw wordt opgeknapt door de gemeente Noordenveld. Daarnaast zorgt een nieuwe aanbouw, met de uitstraling van een poppenhuis, voor extra expositieruimte.
Directrice Jantina van der Broek vertelt dat het museum een eigentijdse huisstijl en nieuwe themakamers krijgt. De traditionele opstelling maakt plaats voor een vernieuwde inrichting, waarin bezoekers niet alleen speelgoed bekijken, maar ook de verhalen erachter ontdekken én er natuurlijk mee kunnen spelen.
Hoewel een speelgoedmuseum vaak wordt geassocieerd met kinderen, is het Speelgoedmuseum Roden er voor bezoekers van alle leeftijden. “Veel mensen herkennen speelgoed van vroeger en halen daar herinneringen uit hun eigen jeugd bij”, vertelt Jantina. Tegelijkertijd kijkt het museum ook naar de toekomst. Niet alleen historisch speelgoed is welkom; ook speelgoed van nu krijgt een plek.
Spelen zonder hokjes
Een belangrijk onderdeel van de vernieuwing is de aandacht voor gendergelijkheid. Het museum richt hiervoor een meisjes-, jongens- en neutrale speelkamer in. Daarmee wil het laten zien hoe speelgoed en verwachtingen invloed kunnen hebben op de ontwikkeling van kinderen. “Het is belangrijk dat iedereen zichzelf kan zijn”, legt Jantina uit. “Als een meisje eigenlijk graag met een kruiwagen speelt, maar alleen een pop met een kinderwagen krijgt, kan dat invloed hebben op haar ontwikkeling. Met deze themakamers willen we bezoekers bewust maken van de stereotype patronen die daarin kunnen zitten.”
“Het is natuurlijk ook handig voor een meisje om te weten hoe een boormachine werkt en voor een jongen om te weten hoe hij kan koken.”
Het gaat erom dat kinderen de ruimte krijgen om te ontdekken wat bij hen past, zonder dat daar bepaalde verwachtingen aan verbonden zijn.
Verhalen achter het speelgoed
Naast de bekende speelgoedcollectie krijgen ook bijzondere objecten extra aandacht. Tijdens de rondleiding vertelt het Jantina het verhaal van de Bimbo-box, die vroeger op de kinderafdeling van V&D en Van der Veen stond. Ook is er een football game uit New York te zien, uit de tijd dat Amerikanen voetbal nog geen soccer noemden. Een mooie vergelijking met het heden is te maken beneden bij de horeca, waar bezoekers kunnen spelen met een moderne voetbaltafel
Daarnaast kunnen bezoekers hun eigen herinneringen delen op de muur ‘Wat is jouw speelgoedverhaal?’. De persoonlijke verhalen laten zien hoe mensen vroeger speelden, met welk speelgoed ze speelden en welke herinneringen hen altijd zijn bijgebleven. Vaak zijn het grappige en creatieve verhalen die laten zien welke bijzondere plek speelgoed in het leven van mensen inneemt. Er valt in het museum dan ook nog veel meer te ontdekken dan alleen de collecties.
Immaterieel erfgoed
Volgens Jantina draait spelen om veel meer dan alleen speelgoed. Het museum wil daarom ook aandacht besteden aan immaterieel erfgoed: spelletjes, liedjes en tradities die van generatie op generatie worden doorgegeven. “Spelen is natuurlijk niet alleen het speelgoed”, zegt ze. “Iedereen speelt op zijn eigen manier. Liedjes en spelletjes worden doorgegeven en het is belangrijk dat die behouden blijven.”
Ook buiten de deuren van het Speelgoedmuseum gaat het spelen verder. Op het speelplein kunnen bezoekers zelf aan de slag met ouderwets speelgoed, zoals vliegende Hollanders, stelten, of een ritje maken op de ouderwetse carrousel. Zo kunnen jong en oud ervaren hoe er vroeger werd gespeeld. Tijdens de zomervakantie is er genoeg te beleven in het museum. Zo kunnen kinderen meedoen aan een tekenwedstrijd en wordt er de komende drie woensdagen een activiteit georganiseerd waarbij ze hun eigen waterraket bouwen van een petfles.
Bekijk hier de video over het Speelgoedmuseum Roden:
