Op 5 mei viert Nederland jaarlijks de vrijheid tijdens Bevrijdingsdag. Op deze dag wordt stilgestaan bij de bevrijding in 1945 en de waarde van leven in een vrije samenleving. Door het hele land vinden activiteiten plaats waarin herdenken en vieren samenkomen. Een belangrijk onderdeel daarvan zijn de zogenoemde Vrijheidsmaaltijden: bijeenkomsten waar mensen samen de ”Vrijheidssoep” eten en met elkaar in gesprek gaan over vrijheid en onvrijheid. Aan tafel ontmoeten mensen elkaar en delen zij verhalen. Organisatoren zetten deze maaltijden niet alleen in Nederland op, maar ook in het Caribisch deel van het Koninkrijk.
Vrijheidslunch in het gevangenisdorp
In Veenhuizen krijgt deze traditie een invulling in het Nationaal Gevangenismuseum. Op Bevrijdingsdag is hier een Vrijheidslunch georganiseerd. Tijdens de Vrijheidslunch staat een bijzonder en onderbelicht thema centraal, namelijk de rol van Veenhuizer verzetsvrouwen in de Tweede Wereldoorlog. Conservator Alina Dijk deelt haar onderzoek naar vijf vrouwen uit het dorp die actief waren in het verzet: Maaike Paapst-Reitsema, Trijntje Duijster-Geuchies, Jantiena Assies-Dokter, Jantien Egberts-Boering en Adelheid Welleman-Münch. Deze vrouwen maakten deel uit van een groter verzetsnetwerk en speelden, ondanks de risico’s, een belangrijke rol in de strijd voor vrijheid. Hun verhalen laten zien dat ook in een relatief klein dorp als Veenhuizen mensen moedige keuzes maakten die van grote betekenis waren.
Woningen van verzetsvrouwen
Het delen van deze geschiedenissen en de gesprekken die daaruit voortkomen, zorgt volgens aanwezigen voor verbinding. Met name zijn er mensen uit de regio aanwezig, waardoor zij een connectie voelen met deze historie. Naast de lunch is er een wandeling gemaakt door Veenhuizen. De route voerde langs de woningen van de vijf verzetsvrouwen die nog (deels) in het dorp staan. Op deze manier maken deelnemers de geschiedenis letterlijk zichtbaar in het straatbeeld en ervaren zij het verleden als tastbaarder.
De bijeenkomst in het gevangenisdorp is afgesloten met een gezamenlijke vrijheidstoast. Daarbij herdenken de deelnemers niet alleen de Veenhuizer verzetsvrouwen, maar benadrukken zij ook het belang om het verleden en de vrijheid van nu te blijven koesteren.
