Dinsdagmiddag 23 december is de brug over het Van Starkenborghkanaal tussen Zuidhorn en Noordhorn afgesloten voor al het wegverkeer. Er zijn breuken in de staalkabels ontdekt, waardoor de brug niet langer veilig is. Het kan nog weken of maanden duren voordat de brug weer naar beneden kan. Intussen werkt Rijkswaarstaat aan een oplossing. Het is de bedoeling dat woensdagmiddag 24 december twee pendelbussen worden ingezet. Ook wordt onderzocht of fietsers misschien via taluds over de brug kunnen.
[2e update 24-12-2025]
Schade
De inspectie volgde op schade aan de brug bij Dorkwerd, waar eerder dit jaar na een aanvaring eveneens kabelbreuken werden aangetroffen. Vervolgens zijn meerdere bruggen over het kanaal gecontroleerd. Daarbij bleken ook de bruggen in Zuidhorn en Aduard beschadigingen te hebben. De brug bij Aduard is voorlopig nog veilig te bedienen en wordt extra gemonitord.
Brug blijft openstaan voor scheepvaart
Omdat het niet meer veilig kan, blijft de brug in Zuidhorn in open stand zodat schepen kunnen passeren. In de geopende stand kan de brug worden vastgezet. Nieuwe staalkabels zijn besteld, maar levering en plaatsing worden pas eind februari of mogelijk pas in maart verwacht. Tot die tijd blijven de bruggen bij Zuidhorn en Dorkwerd gesloten voor wegverkeer.
Omwonenden
Omstanders stonden er machteloos bij te kijken. Een vrouw, die nabij het kanaal woont: “Hoe moet dat nu met die kinderen, die over twee weken weer naar school moeten? En al die oude mensen die even een boodschapje willen doen? Er zijn ook mensen die met de trein moeten. Hoe kunnen die oversteken? Ze mogen wel weer een veerpondje regelen.” Een man wilde nog per fiets oversteken van Zuidhorn naar Noordhorn, even voor 15.00 uur: “Als ik over een uurtje terug wil, kan ik hier dan nog langs? Of moet ik helemaal omfietsen?”
Gevolgen
Dinsdag heeft de gemeente Westerkwartier reeds veel telefoontje gehad van bezorgde inwoners. Wethouder Richard Lamberst: “De brug is een onderdeel het normale leven. Nu is het Van Starkenborghkanaal een barrière. Inwoners zijn nu gescheiden van de voorzieningen. En fietsers die op en neer gaan tussen Noordhorn en Zuidhorn kunnen niet even omfietsen. Het heeft grote impact en wij willen als gemeente naast onze inwoners staan. Rijkswaterstaat moet echt met degelijke oplossingen komen.”
Gemeente Westerkwartier
Lamberst noemt zowel het ontbreken van reservekabels als de korte communicatietermijn onacceptabel. “Donderdag was er een overleg. Wij werden op de hoogte gebracht van de mankementen. Er werd toen nog niet gesteld dat de brug gesloten zou worden. Dat werd maandagavond ineens meegedeeld. Dat komt dan wel rauw op je dak.” De verantwoordelijkheid voor de brug ligt overigens geheel bij Rijkswaterstaat. De gemeente heeft daar geen zeggenschap over.
Pendelbussen vanaf 24 december
Rijkswaterstaat geeft aan dat vanaf woensdagmiddag 24 december de eerste pendelbussen worden ingezet. Woordvoerder Christiaan Kooistra: “Het gaat eerst om eerst twee bussen, voor de komende dagen. We bekijken of dat eerst afdoende is. Zo aan het einde van het jaar is het heel lastig om chauffeurs in te schakelen.”
Onderzoek: taluds voor fietsers?
In pendelbussen kunnen geen fietsen mee. Momenteel doet Rijkswaterstaat dan ook onderzoek naar de mogelijkheden voor fietsers. Men bekijkt of er misschien taluds aangelegd kunnen worden aan beide zijden van de brug. Fietsers zouden dan via de taluds de brug op en af kunnen gaan naar de overkant. Kooistra benadrukt dat dit nog in onderzoek is, en dat het echt moet blijken of het daadwerkelijk uit te voeren is.
Geen veerpont
De gedachten van mensen in de omgeving gaan uit naar een veerpont, zoals die werd ingezet tijdens de bouw van de brug. Dat lijkt echter geen optie. Kooistra: “Destijds was de hele bouw daarop ingericht, en het scheepvaartverkeer. En, belangrijker nog, het was toen zomer. De dagen waren licht. Nu is het donker. Daarom is het onveilig om met een pont te werken.” Dit wordt overigens ondersteun door de gemeente. Lamberst: “Er is heel veel scheepvaartverkeer. Om nu steeds tussendoor te gaan met een pont, is te risicovol.”
Breuken kabels een grote verrassing
De kabels van de brug zijn ongeveer tien jaar oud. Maar volgens Rijkswaterstaat dienen ze minimaal twintig jaar mee te gaan. De breuken erin zijn dan ook onverwacht. Kooistra: “Het gaat om de kern van de kabel: daarin zit de kracht. Als daar scheurtjes in komen, is het meteen een gevaarlijke situatie. Wij zijn er nu zelf ook door overvallen. In februari 2025 was er namelijk nog een inspectie. Toen zijn er geen scheuren in de kernen geconstateerd. Dat betekent kennelijk dat het eerst langzaam gaat, en dan exponentieel snel. Daar schrikken wij ook van.” Kabels op voorraad hebben is volgens Rijkswaterstaat echter geen optie. “Dit zijn bijzondere kabels, niet gangbaar. Ze liggen daarom niet op voorraad. Normaal hou je daar rekening mee met de planning, maar deze afschrijvingstermijn is nieuw voor ons, met een sterkere afwijking dan je mag verwachten”, aldus Kooistra.
