Elke week staat er een schat centraal uit de collectie van Museum Nienoord. Deze week vertelt onze vrijwilliger Ria over haar favoriet. Ria helpt in het museum met de collectieregistratie en heeft veel kennis van de objecten. Haar schat is de voorloper van de ambulance, namelijk een ziekenkar!
Ik ga graag even terug in de tijd. Hoe het ooit begon en de techniek nog in de kinderschoenen stond. Het verhaal over de ziekenkar is iets wat mensen weer even terugbrengt naar vroegere tijden.
In de negentiende eeuw waren er nog nauwelijks auto’s en was een trip naar een ziekenhuis anders geregeld dan tegenwoordig. Voor de hulpdiensten boden de negentiende-eeuwse karren en wagens een grote uitkomst. Aanvankelijk bestond de ambulance uit een rijtuig of een simpele kar met een brancard. Hierbij hing een brancard met een veersysteem tussen twee grote wielen.
![](https://rtvzulthe.nl/wp-content/uploads/2024/06/innenkant-ziekenkar-683x1024.jpg)
Het was gebruikelijk dat de dokter naar de patiënt toekwam. Dit gebeurde vooral op het platteland, waar dokters met hun dokterscoupé of tilbury op huisbezoek gingen bij de patiënten.
In de loop van de negentiende-eeuw ontstond er een dienst voor ziekenvervoer in de steden. Hierbij werden de rijtuigen en inrichting steeds uitgebreider. Vanaf 1907 begonnen de eerste echte ziekenauto’s in Nederland te rijden.
De fabrikant van deze miniatuur ziekenkar is de rijtuigbouwer Oostwoud uit Franeker. Dit is te zien op het naamplaatje op de bodemplaat van het rijtuig. Het model was een schenking aan het Groene Kruis, de landelijke vereniging voor wijkverpleging en thuiszorg in Nederland. Later kwam het miniatuurmodel naar Museum Nienoord in Leek.